Khoang động cơ chịu áp lực nhiệt cực lớn

Trao đổi với PV AutoNews, Thạc sỹ Bùi Quốc Huy, Phó trưởng khoa Động lực, Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ cho biết, động cơ đốt trong vốn là động cơ nhiệt nên khi nhiệt độ môi trường tăng cao, toàn bộ khoang máy sẽ phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt hơn rất nhiều.

Theo chuyên gia này, hệ thống làm mát trên ô tô hiện nay thường kết hợp cả làm mát bằng nước và bằng gió. Tuy nhiên khi nhiệt độ môi trường quá cao, khả năng trao đổi nhiệt của hệ thống sẽ bị suy giảm đáng kể.

“Két nước và quạt gió phải hoạt động liên tục nhưng đôi khi vẫn không đủ tải nhiệt cho động cơ”, ông Huy phân tích.

Điều này khiến động cơ dễ gặp các tình trạng như hỏng gioăng mặt máy; tăng mài mòn cơ khí; giảm hiệu quả bôi trơn; thậm chí dẫn tới bó máy nếu nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép.

Một trong những ảnh hưởng lớn nhất của nắng nóng là làm dầu nhớt giảm độ nhớt. Khi dầu bị loãng, khả năng tạo màng bôi trơn giữa các chi tiết cơ khí suy giảm, khiến piston, xi-lanh và nhiều chi tiết bên trong động cơ bị mài mòn nhanh hơn.

Ngoài ra, nhiệt độ cao còn làm tăng nguy cơ cháy kích nổ động cơ. Thay vì chờ bugi đánh lửa đúng thời điểm, hỗn hợp nhiên liệu - không khí có thể tự bốc cháy sớm do nhiệt độ buồng đốt quá cao, khiến động cơ gõ máy; giảm công suất; vận hành ì hơn và có thể gây hư hỏng cơ khí.

Đối với các xe sử dụng turbo tăng áp, nguy cơ còn lớn hơn do turbo vốn hoạt động ở nhiệt độ rất cao. Khi nhiệt độ môi trường tăng mạnh, dầu bôi trơn turbo có thể suy giảm chất lượng nhanh hơn, làm tăng nguy cơ hỏng turbo.

Hệ thống điện và ắc quy nhanh dễ xuống cấp

Không chỉ động cơ, hệ thống điện cũng là bộ phận chịu ảnh hưởng lớn trong mùa nắng nóng.

“Nếu hoạt động trong điều kiện bình thường, ắc quy có thể bền khoảng 4-5 năm. Nhưng nếu xe thường xuyên vận hành trong nắng nóng cực đoan thì tuổi thọ có thể giảm còn một nửa”, ông Huy nói.

Đối với hệ thống dây điện, nhiệt độ cao khiến lớp nhựa cách điện nhanh lão hóa; trở nên cứng và giòn hơn theo thời gian. Các giắc cắm nhựa trong khoang máy cũng dễ bị oxy hóa hơn.

Theo các chuyên gia, nguy cơ lớn nhất nằm ở việc nhiều chủ xe tự ý “độ điện” hoặc lắp thêm thiết bị công suất lớn nhưng đấu nối không đúng kỹ thuật.

Chuyên gia ô tô, Thạc sỹ, kỹ sư Nguyễn Minh Đồng, cho biết nhiều vụ cháy xe thời gian qua xuất phát từ việc sử dụng linh kiện điện kém chất lượng hoặc can thiệp hệ thống điện sai tiêu chuẩn.

“Nhiều xe khách, xe tải cháy dọc đường do dầu nhớt rò rỉ xuống khu vực ống xả nhiệt độ cao rồi bén lửa. Ngoài ra, việc độ đèn; độ điện hoặc thay các chi tiết không đạt chuẩn cũng làm tăng nguy cơ cháy nổ”, ông Đồng cho biết.

Trong khi đó, ông Huy cho rằng hiện tượng chập điện vẫn là nguyên nhân phổ biến nhất gây cháy xe mùa hè. Nguyên nhân có thể đến từ dây điện bị lão hóa; chuột cắn dây; đấu nối sai kỹ thuật hoặc thay cầu chì sai thông số.

Sai lầm phổ biến khi bơm lốp non

Liên quan tới lốp xe, Thạc sỹ Nguyễn Minh Đồng cho rằng nhiều tài xế đang hiểu sai khi cố tình giảm áp suất lốp vào mùa hè để tránh nổ lốp.

“Bơm lốp non không giúp an toàn hơn mà ngược lại còn làm tăng ma sát với mặt đường, khiến lốp nóng nhanh hơn”, ông Đồng nói và cho biết thêm người dùng nên bơm lốp đúng áp suất theo khuyến cáo của nhà sản xuất, chỉ kiểm tra áp suất khi lốp đã nguội.

Ông Huy cũng cho biết mùa hè là thời điểm lốp phải chịu tải nhiệt rất lớn, đặc biệt khi xe chạy tốc độ cao hoặc chở nặng trên cao tốc. Ma sát với mặt đường khiến nhiệt độ trong lốp tăng nhanh, làm tăng nguy cơ nổ lốp.

Theo các chuyên gia, khi ô tô đỗ kín dưới trời nắng, hiệu ứng nhà kính sẽ khiến nhiệt độ trong cabin tăng rất mạnh.

“Nếu nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C thì nhiệt độ trong xe có thể lên tới 70-80 độ C hoặc hơn”, ông Huy cho biết.

Nhiệt độ cao không chỉ làm người dùng khó chịu mà còn khiến nhựa nội thất nhanh lão hóa; bong keo; nứt taplo; ghế da xuống cấp nhanh; màn hình và thiết bị điện tử dễ hư hỏng.

Ngoài ra, các vật dụng như bật lửa gas; pin dự phòng; sạc điện thoại hoặc các bình chịu áp lực để trong xe cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn.

Ông Nguyễn Minh Đồng cũng đặc biệt lưu ý người lớn tuyệt đối không để trẻ em ở lại một mình trong ô tô khi trời nắng nóng. Theo ông Đồng, khi đỗ xe dưới trời nắng, người dùng có thể hạ hé kính khoảng 3-4 cm để giảm tích tụ nhiệt trong cabin.

Xe điện cũng chịu ảnh hưởng lớn bởi nhiệt độ cao

Không chỉ xe xăng, xe điện và hybrid cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ nắng nóng. Theo ông Nguyễn Minh Đồng, các dòng pin đạt tiêu chuẩn châu Âu (CE) hoặc tiêu chuẩn DIN của Đức hiện nay nhìn chung vẫn đảm bảo an toàn do đã được thử nghiệm trong môi trường nhiệt độ rất cao.

Tuy nhiên, ông cảnh báo người dùng không nên chủ quan với các loại pin không rõ nguồn gốc hoặc pin chất lượng thấp.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Bùi Quốc Huy cho biết pin xe điện vốn rất nhạy cảm với nhiệt độ. Khi môi trường vượt quá 40 độ C, các phản ứng hóa học trong pin diễn ra mạnh hơn khiến pin nhanh lão hóa. Ngoài việc suy giảm tuổi thọ, nhiệt độ cao còn khiến pin khó giữ điện hơn; hệ thống làm mát pin phải hoạt động liên tục; mức tiêu hao điện năng tăng lên và quãng đường vận hành bị giảm.

Theo ông Đồng, để tiết kiệm pin trong mùa hè, người dùng nên cài đặt điều hòa ở mức lạnh vừa phải nhưng tăng tốc độ quạt gió thay vì để nhiệt độ quá thấp.

Trong mùa nắng nóng người dùng cần đặc biệt kiểm tra nước làm mát; két nước; quạt gió; dầu động cơ; hệ thống điện; ắc quy; lốp xe; điều hòa và các đường ống dẫn nhiên liệu.

Đặc biệt, người dùng không nên sử dụng nước lã thay cho dung dịch làm mát chuyên dụng vì dễ gây đóng cặn; ăn mòn và giảm hiệu quả giải nhiệt.

Ngoài ra, người dùng nên ưu tiên đỗ xe ở nơi có bóng râm hoặc mái che để giảm tải nhiệt cho cabin; khoang động cơ và pin xe điện.

Đối với các tình huống cháy nổ, ông Nguyễn Minh Đồng cho biết xe xăng có thể sử dụng bình chữa cháy dạng bọt khô hoặc bọt ướt. Trong khi đó, với xe điện cần ưu tiên biện pháp cô lập oxy bằng mền chống cháy chuyên dụng do pin lithium-ion có nguy cơ tái cháy ngay cả khi đã được dập lửa.

(Nguồn: https://vneconomy.vn/automotive/nang-nong-cuc-doan-chuyen-gia-khuyen-cao-loat-hang-muc-can-kiem-tra-gap-tren-o-to.htm)